Kayısınızı Kime Satarsınız? Üretici İçin Alıcı Rehberi

Hasat bittiğinde asıl mesele başlar. Ağaçtan meyveyi almak, sergide kurutmak zahmetin yarısı; diğer yarısı, o mahsulü hak ettiği değere satabilmek. Her yıl birçok üretici, elindeki kayısıyı “kime, ne zaman ve kaça vereyim?” sorusuyla baş başa kalır. Bu yazı, o kararı biraz daha rahat vermeniz için.

Hasat Bitti, Peki Ya Sonrası?

Kuru kayısı bir borsa ürünü gibi davranır; fiyatı gün gün oynar, rekolteye ve talebe göre değişir. Aceleyle ilk gelen teklife vermek de, “biraz daha bekleyeyim” deyip elde tutmak da riskli olabilir. Sağlıklı yol, malı doğru değerlendirebilecek, tartıda ve ödemede sizi yormayacak bir alıcı bulmaktır. Fiyatı belirleyen etkenleri merak ediyorsanız, konuyu alıcı gözünden Kuru Kayısı Fiyatını Belirleyen Faktörler yazısında da anlatmıştık.

Doğrudan Alıcı mı, Komisyoncu mu?

Çoğu üretici için iki yol vardır: malı Şire Pazarı’nda komisyoncuya bırakmak ya da kayısı alan firmalar arasından doğrudan alan birine satmak. Komisyoncu pratiktir, ama araya bir komisyon payı girer ve fiyatı çoğu zaman siz belirlemezsiniz. Doğrudan alan bir firmayla konuşmak ise ürününüzün karşılığını daha net görmenizi sağlar. Doğrusu şu: hangi yolu seçerseniz seçin, önemli olan alıcının şeffaf tartı, güncel fiyat ve hızlı ödeme verip vermediğidir.

İyi Bir Alıcıda Aramanız Gereken 4 Şey

Malınızı emanet edeceğiniz kişide şu dördü olmalı:

• Adil ve şeffaf tartı — Ne aldığını ve ne ödediğini gözünüzün önünde, açıkça görebilmelisiniz.
• Güncel, değerinde fiyat — Fiyat o günkü piyasa değerini yansıtmalı; “sen bilmezsin” pazarlığına gelmemeli.
• Hızlı ödeme — Mal tartıldıktan sonra paranızın haftalarca beklememesi gerekir.
• Yerinden alım — İyi bir alıcı, malı taşımayı tek başına sizin derdiniz hâline getirmez; nakliyeyi birlikte çözer.

Bu dördü sağlanıyorsa, gerisi ayrıntıdır.

Kayısı Dışında: Çekirdek ve Kabuk da Değerli

Birçok üretici yalnızca kuru kayısıyı düşünür ve çekirdeği ya da kırım sonrası kalan kabuğu değersiz sanır. Oysa kayısı çekirdeği (tatlı ya da acı) kuruyemişten kozmetik yağa kadar; çekirdek kabuğu ise biyokütle yakıttan kumlama granülüne ve kozmetik peelinge kadar alıcı bulan ürünlerdir. Elinizde bunlar varsa, onları da ayrıca değerlendirebilirsiniz — çöpe gitmesine gerek yok. Kabuğun nerelerde kullanıldığını Kayısı Çekirdeği Kabuğu Nerede Kullanılır? yazısında bulabilirsiniz.

Nerede Satabilirsiniz?

Akyel Kayısı olarak kayısının üretim havzasının içindeyiz; Malatya kayısı alımında ilçelerin tamamına gidiyoruz. Malatya’nın tüm ilçeleri başta olmak üzere Baskil (Elazığ) ve Elbistan (Kahramanmaraş) çevresindeki üretici ve bahçe sahiplerinden kuru kayısı, çekirdek ve kabuk alıyoruz. Büyük tonaj da olur, birkaç çuval da. Nasıl çalıştığımızı ve neyi hangi koşulda aldığımızı Üreticiden Alım sayfasında tek tek anlattık.

Nasıl Başlarsınız?

Alıcıyı seçtikten sonra sıra belge ve ödeme tarafına geliyor: satış hangi belgeyle kayda geçer, brütten ne kesilir, elinize gerçekte kaç lira geçer. Bunu müstahsil makbuzu ve kesintiler yazısında rakamla anlattık.

İşi büyütmeye gerek yok: elinizdeki ürünün bir fotoğrafını, yaklaşık miktarını ve bulunduğunuz ilçeyi WhatsApp’tan gönderin. Ürünü ve o günkü değeri değerlendirip size adil bir alım teklifi iletelim; anlaşırsak yerinden alım ve genellikle peşin/hızlı ödemeyle işi tamamlayalım. Mahsulünüzü değerinde satmanın en pratik yolu, çoğu zaman kısa bir mesajla başlar.