Kuru Kayısı İhracatında Teslim Şekli, Ambalaj ve Analiz Süreci

Fiyat üzerinde anlaşmak, ihracatın sadece ilk adımıdır. Mal hangi noktada teslim edilecek, kim taşıyacak, hangi kutuda ve hangi palette gidecek, gümrükten önce hangi analiz sonucu elde olacak — bu sorular netleşmeden verilen bir sipariş, yükleme gününde sürprizlere açık kalır. Bu yazıda kuru kayısı ihracatının üç pratik ayağını — teslim şekli, ambalaj ve analiz süreci — birlikte ele alıyoruz.

Teslim Şekli: FOB, CIF, CFR, EXW Ne Demek?

Uluslararası ticarette kimin neyi ne zaman devraldığını gösteren standart kısaltmalara Incoterms denir. Kuru kayısı ihracatında en sık karşılaşılan dört şekil şöyle özetlenebilir:

• EXW (Ex Works): Satıcının sorumluluğu malı kendi deposunda/fabrikasında teslim etmekle sınırlıdır. Yükleme, taşıma, sigorta, gümrük — hepsi alıcıya kalır. Alıcı kendi taşıyıcısını kullanmak istediğinde tercih edilir.
• FOB (Free on Board): Satıcı, malı anlaşılan Türkiye limanında gemiye kadar getirir ve yükler; bu noktadan sonra navlun ve sigorta alıcıya aittir. Kuru kayısıda en yaygın kullanılan şekillerden biridir, çünkü çoğu alıcının kendi navlun anlaşması vardır.
• CFR (Cost and Freight): Satıcı navluna kadar olan maliyeti üstlenir, malı alıcı ülkedeki limana kadar taşıtır; sigorta yine alıcıya kalır.
• CIF (Cost, Insurance and Freight): CFR’ye ek olarak sigorta da satıcı tarafından organize edilir ve fiyata dahil edilir. Alıcı, malı sadece varış limanında teslim almakla ilgilenmek ister.

Hangisinin seçileceği genelde alıcının kendi lojistik alışkanlığına, navlun sözleşmelerine ve risk tercihine bağlıdır; doğru cevap her sevkiyat için ayrı konuşulmalıdır.

Ambalaj: Koliden Konteynere

Kuru kayısıda ambalaj, ürünü korumanın yanında alıcının satış kanalına da uyumlu olmalıdır.

• İhracat kolisi: Piyasada en çok görülen ölçü 10 kg veya 12,5 kg net karton kolidir; içine gıdaya uygun PE torba konur, üzeri etiketlenir.
• Gurme/hediyelik kutu: Perakende rafına ya da hediyelik kanala gidecek partilerde daha küçük, genelde 5 kg’lık kutular tercih edilir.
• Çuval: Sanayi alıcıları için koli-palet sürecine göre daha az işçilik gerektiren bir alternatiftir.

Koliler paletlenirken Euro palet veya endüstriyel palet ölçüsü kullanılır; hangi palet tipinin seçildiği, konteynere kaç palet sığacağını doğrudan etkiler. 20ft konteynerler daha küçük hacimli/ağır yüklerde, 40ft konteynerler ise daha büyük hacimli sevkiyatlarda tercih edilir. Koli gramajı × palet başına koli sayısı × konteynerdeki palet sayısı hesabı, her sevkiyat için ayrı yapılan bir plandır; sabit bir “şu kadar koli sığar” rakamı vermek gerçekçi olmaz.

Analiz Süreci: COA Nasıl Alınır?

Ambalaj ve teslim şekli netleştikten sonra, alıcının çoğu zaman ilk sorduğu şey analiz sonuçlarıdır. Kuru kayısıda tipik olarak şu başlıklar gündeme gelir:

• SO2 (kükürt dioksit): Sarı kayısıda rengi ve raf ömrünü etkileyen değer. Ayrıntısını Kükürt Dioksit (SO2) Oranları ve İhracat Limitleri yazımızda ele aldık.
• Nem oranı: Ürünün saklanabilirliği ve mikrobiyal riskle doğrudan ilişkilidir.
• Aflatoksin ve pestisit kalıntısı: Özellikle Avrupa Birliği pazarında sıkça sorulan, ülkeden ülkeye kabul sınırı değişebilen değerlerdir.

Bu analizler firma tarafından değil, bağımsız akredite bir laboratuvar tarafından yapılır; sonuç bir COA (Certificate of Analysis / analiz sertifikası) olarak alıcıya sunulur. Kesin limit veya ppm rakamı vermek yerine, her sevkiyat öncesinde alıcı ülkenin güncel mevzuatına göre değerin teyit edilmesi daha sağlıklı bir yaklaşımdır — çünkü bu sınırlar zaman zaman güncellenir. Analiz ve belge tarafının tamamını Kuru Kayısı İhracatında Hangi Belgeler Gerekir? yazımızda daha geniş anlattık.

Akyel Kayısı Bu Süreçte Nerede Duruyor?

Biz üretici değil, tedarik zincirinde çalışan bir tarafız; dolayısıyla laboratuvar analizini kendimiz yapmayız, resmî belgeleri kendimiz düzenlemeyiz. Talep halinde numunenin bağımsız akredite bir laboratuvara ulaştırılması, sonucun alıcıyla paylaşılması ve ambalaj/palet/konteyner planının seçilen teslim şekline uygun kurgulanması için koordinasyon sağlarız. Ürün tarafında hangi kalibrenin hangi kanala uygun olduğunu görmek isterseniz Kayısı Kalibrasyon ve Boyut Rehberi yazısına da göz atabilirsiniz.

Teslim şekli, ambalaj ve analiz — üçü birlikte netleşmeden verilen bir sipariş, yükleme gününde zaman kaybettirir. Hedeflediğiniz ülke, kanal (perakende/sanayi) ve tercih ettiğiniz Incoterm’i iletirseniz, ambalaj ve analiz planını birlikte netleştirebiliriz; tedarik ve lojistik sayfamızda süreç hakkında daha fazla bilgi bulabilirsiniz.